وَ إِنَّها و به درستى كه شهرستانهاى مؤتفكه لَبِسَبِيلٍ مُقِيمٍ براى دايم السلوك يعنى بر راهى است كه قافله‌ها مىروند و آثار آن را مىبينند إِنَّ فِي ذلِكَ به درستى كه در آنچه ياد كرديم لَآيَةً لِلْمُؤْمِنِينَ هرآئينه نشانه هست مر گرويدگان را بر قدرت ربّانى وَ إِنْ كانَ و به درستى كه بودند أَصْحابُ الْأَيْكَةِ اصحاب ايكه يعنى قوم شعيب عليه السلام لَظالِمِينَ هرآئينه ستمكاران بكفر ايكه درختان بسيار درهم گرفته را گويند و بلده ايشان را باعتبار آنكه در ميان بيشه‌ها و مرغزارها بود ايكه مىگفتند و شعيب عليه السلام با مدين و اهل ايكه مبعوث بود و اهل مدين تكذيب وى نموده به صيحه هلاك شدند چنانچه در سوره هود گذشت و اصحاب ايكه نيز نافرمانى كردند فَانْتَقَمْنا مِنْهُمْ پس انتقام كشيديم از ايشان به عذاب يوم الظله و آن در سوره شعراء مذكور خواهد شد ان‌شاءالله تعالى وَ إِنَّهُما و به درستى كه سدوم و ايكه يا ايكه و مدين لَبِإِمامٍ مُبِينٍ بر راهى روشن و هويدا است كه مردم مىگذرند و مىبينند وَ لَقَدْ كَذَّبَ و به درستى كه تكذيب نمودند أَصْحابُ الْحِجْرِ اهل ديار هجر يعنى ثمود الْمُرْسَلِينَ فرستادگان يعنى صالح ع را و تكذيب يكى از رسل تكذيب جميع رسل است وَ آتَيْناهُمْ و داديم ما ثمود را آياتِنا آيتهاى كتاب ما كه بر نبى ايشان منزل بوده چون كتاب منزل بر صالح ع معلوم نيست اكثر مفسران آيات را بمعجزات حمل كرده‌اند و خروج ناقه از سنگ معجزه هست مشتمل بر بسيارى از غرائب چون بزرگى خلقت كه هرگز شترى به عظمت او نبوده و زادن بعد از خروج و بسيارى شير دادن كه همه قوم ثمود را كافى بوده و بر سر چاه آمدن آب در روز نوبت او و خوردن تمام آب را در يك نوبت حاصل سخن آنكه اين همه نشانها به ثمود داديم فَكانُوا پس بودند عَنْها از ان آيات مُعْرِضِينَ روى گردانندگان وَ كانُوا يَنْحِتُونَ و بودند كه مىبريدند و مىتراشيدند مِنَ الْجِبالِ از كوهها بُيُوتاً خانها آمِنِينَ در حالتى كه ايمن بودند از انهدام آن و نقب زدن دزدان يا مىپنداشتند كه آن خانها حمايت خواهد كرد ايشان و از عذاب در ان ايمن خواهند بود فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ پس فراگرفت ايشان را صيحه عذاب مُصْبِحِينَ در حالتى كه در آيندگان بودند بصباح يعنى اوّل روز يكشنبه به صيحه جبرئيل ع هلاك شدند چنانچه در سوره هود گذشت فَما أَغْنى عَنْهُمْ پس دفع نكرد از ايشان ما كانُوا يَكْسِبُونَ آنچه بودند كه كسب مىكردند از اموال و امتعه يا آنچه مىكردند از بناى بيوت وَ ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ و نيافريديم ما آسمانها و زمين را وَ ما بَيْنَهُما . و آنچه ميان ايشان است إِلَّا بِالْحَقِّ مگر به حكمت يا بسبب ظهور حق يا براى بيان حق وَ إِنَّ السَّاعَةَ و به درستى كه قيامت لَآتِيَةٌ هرآئينه آينده است و خداى انتقام از مكذبان خواهد كشيد فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ پس درگذر در گذشتن نيكو يعنى عفو كن حق نفس خود را و در صدد مكافات خود مباش بعضى برآنند كه اين حكم به آيت السيف منسوخ است .